De geschiedenis van de Bachflat

Toen in 1972 de Bachflat werd opgeleverd vormde deze, samen met het identieke gebouw aan de Mozartlaan, de nieuwe skyline van Tilburg-Noord. De betrekkelijk jonge woonwijk was al goed bedeeld met hoogbouw, maar beide flats bestaande uit 16 woonlagen met daarin 256 ruime appartementen waren voor onze stad uniek!

Hoogbouw

En dan het uitzicht, vooral vanaf de hogere verdiepingen! Aan de galerijzijde een blik over de wijken Stokhasselt, Heikant en Quirijnstok, en aan zuidkant een riant panorama van de ‘oude’ stad. Bij helder weer zijn zelfs de torenspitsen van de omliggende dorpen te zien. En over torenspitsen gesproken, het was nog steeds de Heuvelse kerk die met 79 meter de top van de Tilburgse horizon aangaf, want de Bach- Mozart- en later ook de Hoffmannflat bereikten ‘slechts’ een hoogte van 54 meter. Daarmee waren het destijds wel de hoogste woontorens binnen onze gemeente. In 1998 sneuvelde dit record met de bouw van Leyendaal (56 meter), gevolgd door Westpoint in 2004 (142 meter), en later zijn er aan dat rijtje nog wat andere flats en kantoorkolossen toegevoegd.

De omgeving

Anno 1971 (toen de eerste bewoners hun intrek namen) was er nog geen uitzicht op de vaste kanaalbrug, en ook de drive-in- en duplexwoningen aan de Bachlaan en Kreutzerstraat moesten nog gebouwd worden. Oostelijk gelegen was industrieterrein Loven in aanbouw, maar via de Heikantlaan nog niet met de auto bereikbaar. De brug over het kanaal kwam er in 1973, en maakte deel uit van het ambitieuze plan dat ‘Diamantkruising’ werd genoemd. Het ligt in de bocht van de Ringbaan Noord- en Oost, en was destijds ontwikkeld om de verkeersstructuur aan te passen zodat Tilburg-Noord beter bereikbaar zou zijn.

Een fors aantal woningen in de wijk Groeseind werd gesloopt, uiteraard tot groot ongenoegen van hun bewoners. Ondertussen is bekend dat de ruimte voor uitbreiding destijds iets te hoog is ingeschat, en later is deze grond opnieuw voor woningbouw benut.

Betonrot

Vanaf midden jaren ’60 werden prefab betonvloeren geproduceerd waaraan calciumchloride werd toegevoegd als verhardingsversneller. Deze methode zorgde weliswaar voor een verdubbeling van de productie, maar bleek na verloop van tijd aantasting van de wapening te veroorzaken, vooral onder invloed van de buitenlucht. Zowel de Bach- als Mozartflat kregen er in 1982 voor het eerst mee te maken. Grote stukken beton brokkelden af van de galerij- en balkonplaten, waarop de bouwvereniging besloot deze te laten vervangen. Deze gigantische operatie werd destijds uitgevoerd door aannemersbedrijf Bimco.

geschiedenis02bis
Op deze foto is aantasting van de balkonplaten duidelijk zichtbaar

Helaas was hiermee alle leed nog niet geleden, want in 1989 deed het probleem zich opnieuw voor. Nu bij de consoles waarop de vloerplaten rusten. Die waren inmiddels zo aangetast door betonrot, dat op sommige plaatsen de stalen wapening al zichtbaar werd. Voor reparatie werd de firma Vogel ingeschakeld, die volgens een Noors procedé (dechlorering) de schade zou gaan herstellen. Maar terwijl de werkzaamheden ondertussen al in volle gang waren bleek uit laboratoriumproeven uitgevoerd in opdracht van de bouwvereniging, dat de uitkomsten teleurstellend waren. Bovendien was de Noorse licentiehouder aanvankelijk bereid 100% garantie te bieden, maar later werd dit bijgesteld naar 90%. Voor de SVW (Stichting Verenigde Woningcorporaties, voorloper van WonenBreburg) was dit voldoende reden om het contract te ontbinden.

afb-consoleBeton Service Geldrop zorgde uiteindelijk voor een adequate oplossing, maar was wel genoodzaakt om eerst het werk van Vogel ongedaan te maken. Door middel van betonstralen werd de net aangebrachte coatinglaag weer van de dragers verwijderd. Het grit drong de woningen binnen en zorgde voor schade, die overigens door de bouwvereniging werd gecompenseerd. Met een nieuwe techniek, door wisselstroom te injecteren (kathodische bescherming), werd verdere corrosie in de betonconstructie gestopt en kunnen we zo’n dertig jaar na dato constateren dat de tweede aanpak succesvol is geweest.

De Bachflat bleef desondanks een populair woonoord. Soms trokken er huurders in, die in afwachting van de oplevering van hun nieuwe huis een tijdelijk onderdak zochten. Maar over het algemeen bestond de bewonersgroep uit een vaste kern, die ondanks de grote populatie, elkaar redelijk goed kende. 

Ook dàt nog!

Medio 2001 kreeg het toenemende probleem van diefstal van (en uit) auto’s rond de Bachflat volop aandacht in de media, o.a. via het populaire KRO tv-programma ‘Ook dàt nog!’ Een bewoner nodigde een cameraploeg uit om aan deze kwestie meer ruchtbaarheid te geven. Er waren namelijk twee oorzaken aan te wijzen die het de criminelen wel erg makkelijk maakten om op ons parkeerterrein hun slag te slaan. De straatverlichting die niet afdoende was en de hoge bosschages langs de Heikantlaan. Hierdoor kon de inbreker snel en ongezien verdwijnen als hij gestoord werd in zijn bezigheden.

De tv-actie van deze bewoner bleef niet zonder gevolgen. In januari 2002 kopte het Brabants Dagblad dat de bewoners van de Bachflat erg blij waren met de nieuwe straat- en galerijverlichting, en ondertussen was ook de groenvoorziening rigoureus uitgedund.

Groot onderhoud

In 2004 was de Bachflat toe aan ‘groot onderhoud’, zoals het door de bouwvereniging werd omschreven. De meest ingrijpende renovatie waar we als bewoners ooit mee geconfronteerd zijn! Niet alleen de woningen zelf, maar ook de openbare ruimtes werden drastisch onderhanden genomen. Een kleurige brochure werd uitgebracht en begin april was er een modelwoning te bezichtigen waarbij de huurders uitgebreid werden geïnformeerd. Er kon meteen een keuzepakket worden samengesteld, want voor wat betreft de kleur van de tegels, de inrichting van keuken, toilet en badkamer was inspraak mogelijk.

Naast de oude ingang wordt een nieuwe entree gerealiseerd

Op 26 april werd gestart met de werkzaamheden. Het ongemak dat in de jaren ’80 ontstond bij het bestrijden van betonrot verbleekte hierbij. Elke woning had tijdens de verbouwing van circa vier weken te maken met behoorlijk wat ongerief (o.a. hak- en breekwerk, het ontbreken van sanitair, beperkte leefruimte, gebrek aan warm water), maar voor alles was een tijdelijke oplossing voorhanden. Er stonden wasmachines en drogers ter beschikking en er was een gemeenschappelijke douche- en toiletruimte. Maar voor de grote- of kleine boodschap kon men desgewenst ook gebruikmaken van een chemisch toilet in huis, dat twee keer per week geleegd en gereinigd werd. De verbouwing ging natuurlijk gepaard met geluidsoverlast, ook als de bouwlieden enkele woningen verderop aan het werk waren. Het startte ’s morgens om half acht, en na vier uur ’s middags keerde de rust terug. Het groot onderhoud aan de woningen was voltooid op 15 maart 2005.

Bijna klaar!

Daarna werd er gesloopt en gebouwd rondom het complex. Er kwam een nieuwe entree met tochtportaal en voorzien van een opvallende dakconstructie. Het bestaande parkeerterrein werd ingekort om plaats te maken voor 25 extra garageboxen. Hierdoor werd het ook mogelijk om een overdekte en afgesloten gang te creëren die toegang biedt tot de bergingen in westvleugel. Kijk hier voor een fotoreportage.

De voor- en achtergevel kregen een nieuwe kleur, balkonplaten werden geschilderd en er werden nieuwe tussenschotten geplaatst. Medio september was de klus geklaard. Bijna…

Het ventilatiesysteem leverde klachten van bewoners op, waarbij een tussentijdse oplossing niet bleek te helpen. Dat project heeft in 2008 een nieuwe kans gekregen. Bij de renovatie is er goed nagedacht over het veiligheidsaspect, zowel in als rond de woning, en voor dat laatste werd dan ook een politiekeurmerk afgegeven.

Nieuwe liften

De Otis liftinstallatie van de Bachflat dateerde uit 1971 en kreeg daarna – voor het laatst in 1994 – twee opknapbeurten. Bewoners van het allereerste uur weten zich vast nog wel te herinneren dat de cabines slechts plaats boden aan maximaal 8 personen, zo stond althans aangegeven. Maar met een volle belading bestond de kans dat de lift op de begane grond 10 tot 15 centimeter ‘doorzakte’, waardoor de deuren van binnenuit handmatig geopend moesten worden. In de cabine bevond zich een scheidingswand die alleen bij verhuizingen werd geopend om meer ruimte te creëren, het bleef echter zaak om de lift niet te zwaar te belasten. Na verloop van tijd verdwenen de (meeste) problemen én het tussenschot, waardoor de capaciteit per lift werd verhoogd naar 13 personen. Voor de even en oneven etages waren elk twee liften beschikbaar; in de flat ook wel aangeduid als de ‘blauwe’ (even) en de ‘rode’ (oneven) omdat oorspronkelijk de deuren in die kleur waren geschilderd.

In november 2013 werd gestart met de aanleg van een compleet nieuwe installatie en maandenlang werd er in de schachten gewerkt om deze omvangrijke klus te klaren.

De ‘zelfdenkende’ en energiezuinige Mitsubishi liften zijn sinds 25 juli 2014 in gebruik. Even of oneven etage is niet meer relevant, want elke verdieping is nu uitgerust met vier instapmogelijkheden. Met één druk op de knop spoedt de lift die zich het dichtst in de buurt bevindt naar de gewenste woonlaag, met als extra gimmick een ingebouwde “Tom-Tom” die de eindbestemming aangeeft… Wat een luxe!


In de zomer van 2012 organiseerde de bewonerscommissie een groot feest in het park achter de flat om het 40-jarig bestaan te vieren, maar we gaan natuurlijk voor goud. In 2022, als de Bachflat 50 jaar wordt!

 

naar informatiepagina